Waarom wel? Waarom niet?

HAARLEMMERMEER De Expohal bij Vijfhuizen is zeven dagen ingericht als crisisopvang. Het dorp stond daardoor even op zijn kop en daar bleef het niet bij. Voor- en tegenstanders lieten zich zien en horen. Een overzicht.

Het hoe en waarom van de opvang begint donderdagavond 24 september met een nieuw dringend verzoek van de staatssecretaris van het ministerie van Veiligheid en Justitie en van het Centraal Orgaan voor Asielzoekers (COA) om komend weekeinde crisisopvang voor vluchtelingen mogelijk te maken. De gemeente Haarlemmermeer reageert positief op dit verzoek. Als locatie wordt gekozen voor de Expo Haarlemmermeer bij Vijfhuizen.

Bewoners van Vijfhuizen worden vrijdag schriftelijk geïnformeerd over dit besluit, waarna er vrijdagavond een informatieavond is in de Verbondskerk aan de Vijfhuizerweg. Bezoekers omschrijven de bijeenkomst als open, veel ruimte voor vragen maar ook kritische opmerkingen en met een overwegend positieve stemming.De volgende twee dagen worden meteen inzamelingsacties gehouden. Zaken als kleding, dekens en speelgoed worden in grote hoeveelheden naar dorpshuis d'Oude Waterwolf gebracht, daar netjes gerangschikt en daarna naar de Expo vervoerd. Maar ook vrijwilligers hebben zich aangemeld om te komen helpen.De eerste 38 vluchtelingen kwamen vrijdagmiddag laat aan. Op zaterdag gaat het om 18 alleenstaande meerderjarige vluchtelingen. Zondag arriveren 44 alleenstaande meerderjarige vluchtelingen en een grote groep vluchtelingen die deel uitmaakt van Syrische gezinnen.De snuffelmarkt op zondag gaat gewoon door. Donderdag 1 oktober vertrekt de laatste groep vluchtelingen om 12 uur.

SOORTEN OPVANG De opvang zoals deze nu plaatsvond in de Expo is crisisopvang. De burgemeester is in deze de bevoegde 'instantie' om toestemming te geven voor deze kortdurende opvang. Een tweede vorm is de noodopvang voor maximaal 12 maanden. De derde is de opvang op de langere termijn in een Asielzoekerscentrum, kortweg AZC.In de Expo in Vijfhuizen ging het om crisisopvang. Er konden maximaal 422 vluchtelingen opgevangen worden, in de praktijk bleek het te gaan om 250 vluchtelingen. De vluchtelingen mochten er maximaal 72 uur verblijven, waarna ze werden overgebracht naar een andere locatie. De eerste vluchtelingen arriveerden op vrijdag 25 september, de laatste groep vertrekt donderdag 1 oktober, om 12 uur.Bij de groep vluchtelingen ging het voor het overgrote deel om Syrische gezinnen (188 personen) en 62 alleen reizende minderjarigen (15-17 jaar). Ze waren vrij het terrein te verlaten (en een aantal deed dat ook), van 22 tot 7 uur moesten ze op het terrein zijn.In de Expo waren eten, drinken, kleding, toiletartikelen, een slaapplek, wc's en douches aanwezig. De begeleiding is in handen van het COA samen met andere instanties zoals Vluchtelingenwerk.Bij noodopvang gaat het om een groep van 300 - 600 vluchtelingen en om een periode van maximaal 12 maanden. Een mogelijke locatie is opnieuw de Expo Haarlemmermeer die daarover overleg voert met het COA. Maar voordat het zover is, wil het college van B & W dat de omgeving tijdig wordt betrokken bij de nadere invulling van deze vorm van opvang. Of, zoals het college in een officieel schrijven aan de bewoners van Vijfhuizen heeft laten weten: 'Het college hecht aan draagvlak van betrokken inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties binnen de Ringvaart.'Tot slot de vestiging van een {AZC}. Een locatie is nog niet bekend, maar zeker is wel dat het om minstens 600 vluchtelingen gaat en dat er sprake is van opvang voor een langere tijd. De gemeente voert samen met het COA een haalbaarheidsonderzoek uit. Ook hier geldt, aldus het college, dat de omwonenden tijdig betrokken worden en dat er draagvlak is van de betrokken bewoners en bedrijven in de omgeving.

ZONDER OUDERS, MAAR WEL VEILIG Vier vluchtelingen die tijdelijk in de Expo opgevangen worden zijn Mahmoud, Majd, Tawfik en Mohammad. Ze zijn 18 en 16 jaar en komen uit Syrië. Maar het allerbelangrijkste is voor hen toch de rust en de hoop op een betere toekomst.Ze lopen deze dinsdagmiddag met zijn vieren, twee broers, een neef en een vriend, in de late zomerzon van de Expo naar het centrum van Vijfhuizen. Waar het exact ligt, hoe je het uitspreekt, wat er te zien is - ze weten het echt niet. Wat ze wel weten, is dat het hier veilig is. Geen bombardementen, niet de dagelijkse angst en de uitzichtloze situatie. Maar wel de hoop op een studie.Hoe ze hier gekomen zijn? Rustig met de bus uit Ter Apel, maar dan wel na een helse tocht via Turkije, de boot naar Griekenland en een mogelijk nog vreselijker reis in een gesloten vrachtwagen dwars door Europa. "Toen we met de boot aankwamen, stonden mannen ons op te wachten. Die brachten ons naar vrachtwagens en toen gingen de deuren dicht", vertelt de 18-jarige Mahmoud in zijn beste Engels. Geen wc, nauwelijks eten en drinken, alleen maar donker. De deuren gingen pas een paar dagen later open in Nederland. En onbekende locatie, zonder ouders (bleven achter in Syrië), zonder spullen maar - ze zeggen het een paar keer - wel veilig.Met de andere vluchtelingen werden ze naar Ter Apel gebracht en daarna naar Vijfhuizen dat ze constant uitspreken als Fijfhuisen. Ze vinden het mooi hier. En schoon. Maar hoe het nu verder gaat, dat weten ze niet. Eigenlijk vinden ze dat nu, op dit moment, ook niet het belangrijkste. Geen angst, geen kogels die om je heen vliegen, geen bommen maar daarvoor in de plaats wel rust, een bed, eten en drinken. En dromen van een opleiding rond computers (iets in de ICT), architectuur en huisarts. Hier kan en - hopen ze - mag het.

GROOTSTE KRITIEK KOMT VAN FORZA! De komst van de vluchtelingen leidde al heel snel tot diverse reacties. Zoals tijdens de gemeenteraad van donderdag 24 september. Daar was de fractie van Forza! Haarlemmermeer heel duidelijk: geen vluchtelingen in Haarlemmermeer. Een paar dagen later heeft fractievoorzitter Paul Meijer nog steeds hetzelfde standpunt en weet hij zich naar eigen zeggen alleen maar gesterkt in die mening: Haarlemmermeer is geen plek voor welke vorm van opvang dan ook. Geen crisis, geen noodopvang, geen AZC.Zijn redenen zijn duidelijk: de vluchtelingen die naar Haarlemmermeer komen zijn allemaal gelukszoekers en alleen al daarom moet je ze niet binnenlaten. Het zijn ook geen gezinnen maar wel heel veel mannen en jongeren, aldus de fractievoorzitter. Een andere belangrijke reden is de manier waarop het geregeld is: zonder dat inwoners zich erover kunnen uitspreken. "Het wordt ze door de strot geduwd", vat hij het krachtig samen. "De gemeente wil maar niet begrijpen dat zo'n grote groep vluchtelingen, waarvan heel veel mannen, gevoelens van angst geeft. Vrouwen durven de straat niet meer op. Dat kan toch niet zomaar" laat hij enkele dagen na de raadsvergadering weten waarin hij nog waarschuwde 'dat er straks een klein kalifaat in Haarlemmermeer ontstaat dat de veiligheid in de gemeente in gevaar brengt'. In diezelfde raad liet fractievoorzitter Anneke van der Veer van Onafhankelijk Haarlemmermeer (OL) weten tegen een AZC te zijn waar uitsluitend jonge mannen worden ondergebracht. Volgens haar zorgt juist die categorie voor overlast. OL wil wel gezinnen, vrouwen, jongeren en ouderen opvangen.Dat Forza! Haarlemmermeer en OL niet alleen staan in hun kritiek die (bijzonder) kritisch is, blijkt wel uit de vele reacties op Twitter, Facebook en mailtjes. Paul Meijer: "Uit een enquête onder inwoners van Noord-Holland blijkt zelfs dat ruim 80- procent tegen vluchtelingenopvang is. Dat lijkt mij toch duidelijk."Een meerderheid van de gemeenteraad stemde overigens, na een debat van drie uur, voor de komst van een asielzoekerscentrum (AZC) in de gemeente.

'BLIJ MET VERZOEK VAN GEMEENTE' Een heel ander geluid komt van Marjolijn de Waal, sinds negen maanden voorganger van de Protestantse Gemeente rond de Verbondskerk in Vijfhuizen. Ze was verrast maar ook blij met de brief van de gemeente. "Het is nu aan ons om te laten zien wat we kunnen betekenen." En dat wil de gemeente, onderdeel van de PKN, ook. Dinsdagmiddag is de kerk bijvoorbeeld opengesteld en zitten vrijwilligers klaar om bezoekers uit de Expo te ontvangen." De Verbondskerk was ook de locatie waar  de informatieavond is gehouden. Ze weet dat er positieve en negatieve reacties waren. "Die mogen er ook zijn", zegt ze daarover. "Maar ik kan niet begrijpen dat mensen de ander niet als mens kunnen zien die op dit moment onze hulp nodig heeft. Ze komen toch niet voor de lol deze kant op."Indien er bij Vijfhuizen ook noodopvang komt, zal ze dat toejuichen. "Het is onze christelijke taak de vijand lief te hebben. En wie weet in hoeverre deze nieuwe cultuur ons leven kan verrijken."

STEUN AAN OPVANG Er zijn meerdere organisaties in Haarlemmermeer die dit standpunt onderschrijven. In een gezamenlijke brief hebben zij de gemeenteraad zelfs opgeroepen vluchtelingen op te vangen. De brief is geschreven en ondertekend namens onder meer de Raad van Kerken Hoofddorp, Vredesambassade Haarlemmermeer, werkgroep Kerk en Vluchtelingen Haarlemmermeer, werkgroep Kerk en Samenleving/PCI van de parochie Joannes de Doper, de koren Odyssee en Morrend Volk, eetcafé Lekker Meer, de Moskee Arrahman uit Hoofddorp, Somalische Stichting Haarlemmermeer, de Turkse Mevlana Moskee, de Doopsgezinde Gemeente Haarlemmermeer en diverse leden van de Christelijk Gereformeerde kerk Nieuw- Vennep. De brief is op meerdere (kerk)plekken neergelegd en ondertekend door ruim 400 mensen. Citaat uit de brief: 'Wij zien het als onze plicht als samenleving om naast deze vluchtelingen te staan en te doen wat in ons vermogen ligt om hun lot te verlichten. Natuurlijk kunnen wij als Nederland of Europese Unie niet elke vluchteling opvangen, maar we kunnen wel doen wat in ons vermogen ligt.'

SAILLANT DETAIL De crisisopvang heeft zo'n zeven dagen geduurd, een deel van die periode was burgemeester Weterings in Hongarije om de stedenband met Hódmezövásárhely op gemeenteniveau definitief af te sluiten. Hij heeft zich in die korte periode dagelijks op de hoogte laten brengen van de laatste ontwikkelingen terwijl locoburgemeester Horn bestuurlijk aanspreek- en beslispunt voor de crisisopvang was.

Label:

Vluchtelingen